Thứ Sáu, 14 tháng 3, 2014

Tôn trọng sự khác biệt hay ngụy biện cho sự vô trách nhiệm? (1)

Một trong những giá trị của dân chủ mà nhiều người cổ súy là tôn trọng sự khác biệt. 
Câu cửa miệng của nhiều người khi tranh luận thua là "tôn trọng sự khác biệt, anh đấu tranh cho dân chủ, anh không thể bắt người khác theo anh được, chỉ có cộng sản mới làm thế,...". Nghe thật có lý. Thậm chí nhiều người muốn từ chối làm điều gì đó dù là việc chung cũng có thể la làng lên "tôn trọng sự khác biệt".
Kinh nghiệm cho thấy, một nguyên lý đúng nếu hiểu không đến nơi đến chốn hay ứng dụng sai hoàn cảnh thì hậu quả cũng khôn lường.
Nói đến chủ đề này, tôi lại nhớ thời sinh viên của tôi. Khi đó chúng tôi có 8 người ở cùng một phòng ký túc xá. Tất nhiên phòng rất bẩn vì toàn là con trai lười biếng. Thấy tình hình không thể chịu được, tôi họp cả phòng lại, để bàn cùng nhau dọn dẹp. Cả phòng đang sôi nổi bàn bạc, phân công công việc thì một cậu bạn có vẻ "am hiểu sự đời" lên tiếng "nay là thời đại dân chủ, phải tôn trọng sự khác biệt, mấy bạn dọn phòng là "lý tưởng" của mấy bạn, tôi không có ý định dọn,...". Nghe xong cả phòng chưng hửng.
Có một cậu bạn khác lên tiếng "khác biệt tùy cái-tùy nơi-tùy chỗ, đây là việc chung, mọi người cùng làm chứ không thể có chuyện tôn trọng sự khác biệt ở đây. Muốn trốn việc, nạnh người khác làm thì nói "quách" đi".
Chuyên gia "dân chủ" nọ nghe xong im lặng và cùng làm với phòng.
Câu chuyện trên xảy ra gần 10 năm nhưng hôm nay tôi thấy nó mới. Rõ ràng tôn trọng sự khác biệt là một nguyên tắc lớn của dân chủ. Tuy nhiên áp dụng có lúc, có nơi chứ không thể chỗ nào cũng áp dụng được. Nhiều khi là lầm lẫn nghiêm trọng.
Một trong những khó khăn nghiêm trọng của tiến trình kiến tạo nền dân chủ của đất nước là thiếu người tham gia. Quanh đi quẩn lại cũng chỉ có vài móng, theo cảm nhận của tôi chưa đến 1.000/90 triệu. Một con số quá tệ.
Nguyên nhân của thực trạng này có nhiều, nhưng tôi thấy các lý do: sợ hãi, thiếu hiểu biết, không ý thức trách nhiệm, trốn tránh tránh nhiệm,...và một nguyên nhân rất lớn là hiểu sai nguyên lý "tôn trọng sự khác biệt".
Tôi thấy, nhiều người tranh đấu dân chủ có tiếng hay nói "hãy tôn trọng sự khác biệt-họ không tham gia đóng góp cho nền dân chủ là lựa chọn của họ,...". Tôi nghe mà ngao ngán. Suy nghĩ này không khác gì cậu bạn chuyện gia dân chủ năm xưa.
Bạn có thấy vậy không?
Stt tiếp: Ngụy biện sai lầm lại được tung hô, vì đâu nên nỗi?

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét