Thứ Hai, 18 tháng 8, 2014

TỰ DO MONG MANH

1. Hình ảnh so sánh liên tưởng:

Một đứa trẻ ra đời là niềm vui vô biên của một gia đình. Để chăm sóc, nuôi dưỡng một đứa bé sơ sinh đến lớn khôn là một kỳ công. Trong các kỳ công đó, phải luôn giữ bé tránh xa các rủi ro, hiểm họa. Chỉ cần để một lần xảy ra rủi ro như nước sôi, điện giật,…thì hậu quả thật khó lường.

Tương tự như vậy đối với tự do. Tự do là một nhân tố quí của con người và xã hội loài người. Các bạn có thế tìm đọc rất nhiều bài viết liên quan đến tự do. Tự do rất quí nhưng cũng rất mong manh. Có rất nhiều mối nguy có thể hạn chế hoặc hủy diệt tự do. Nếu chúng ta không nhận thấy và cách ly nó thì hậu quả cũng tương tự như các mối nguy đối với một em bé.

2. Tự do và nỗi sợ:

Chúng ta thường nghe nhà cầm quyền ở Việt Nam nói: Việt Nam không hạn chế, không cấm cản quyền tự do,…không có chuyện kiểm duyệt báo chí,… Vậy tại sao, trong thực tế, rất ít người dân dám sử dụng quyền tự do ngôn luận (đã được hiến pháp, luật pháp qui định, nhà cầm quyền nó bảo đảm) để bàn về các vấn đề chính trị; rất ít báo chí đưa tin nhiều vấn đề mà người dân quan nhưng chính quyền cho là nhạy cảm? 

Có thể có nhiều lý do, nhưng theo cá nhân tôi thấy, câu trả lời ở đây chính là nỗi sợ. Vì sao con người sợ? Nhiều người cho rằng họ hèn, họ ích kỷ,….Tôi không đồng ý quan điểm này lắm. Theo tôi, sợ hãi, tránh rủi ro là một bản năng sinh tồn của con người cần được tôn trọng.

Vấn đề làm cho cá nhân, tổ chức sợ chính là thiết chế xã hội đã trao quyền quá nhiều cho nhà cầm quyền, công dân lại trở nên nhỏ bé và mong manh trong việc bảo vệ quyền lợi của mình. Thực tế hiện nay, chúng ta thấy, chính quyền rất dễ dàng để kết tội một ai đó không cách này thì cách khác, người bị kết tội và gia đình họ nhanh chóng lâm vào cuộc sống điêu đứng (tôi nói đến những người tranh đấu). Tình trạng này, thử hỏi làm sao người dân không sợ?

Để công dân có tự do, tự tin sử dụng các quyền của mình, chúng ta không chỉ tranh đấu để người dân nhận thức các quyền của mình, yêu cầu chính quyền tôn trọng, thực hiện các quyền con người,….mà còn tranh đấu để tạo ra môi trường thuận lợi cho các quyền đó phát huy. Tức là tạo ra môi trường xã hội mà ở đó sự sợ hãi là tối thiểu.

Giải pháp để chống lại sự sợ hãi không phải chỉ kêu gọi suông hay “khích tướng” người dân (gọi những người sợ hãi là thằng hèn, con hèn) mà là tạo ra môi trường luật pháp chuẩn mực cũng như hạn chế tối đa cơ hội để chính quyền có thể can thiệp vào chuyện người dân.

Trở lại câu chuyện xôn xao mấy ngày nay là vụ tin đồn Ebola và câu chuyện bài báo viết về gái miền Tây, cá nhân tôi không đồng ý với tin đồn cũng như bài báo đó nhưng tôi không ủng hộ chuyện chính quyền đã làm. 

Theo tôi, trong hai vấn đề trên chỉ cần có tổ chức khác (bộ Y tế) hoặc bài báo khác phản bác lại là đủ (người dân đủ lý trí để tẩy chay điều gì không đúng, tẩy chay những ai nói sai), còn nếu cần trừng phạt thì phải có thủ tục khởi kiện, ra tòa tranh biện đàng hoàng, làm hết sức chặt chẽ để tránh tạo ra tiền lệ lạm quyền từ quan chức.

Việc chính quyền triệu tập người tung tin đồn cũng như nhanh chóng xử phạt hành chính, đình bản bài báo có thể thỏa mãn sự giận dữ của chúng ta nhưng về lâu dài nó tạo ra một hiểm họa vô cùng lớn: gieo nỗi sợ.

3. Kết luận:

Tự nhiên, từ trong bản chất, con người khao khát và hướng đến tự do nhưng để có tự do là điều không dễ dàng gì.

Để có tự do, chúng ta cần đi tìm hiểu nó. Tuy nhiên, tìm hiểu về tự do không thì vẫn chưa đủ, chúng ta còn tìm hiểu môi trường để tự do phát triển, tìm hiểu những nguy cơ nào hủy diệt tự do.

Bất cứ vấn đề nào của xã hội, việc có giải pháp hoàn hảo là không có, do vậy chúng ta cần cân nhắc để chọn giải pháp ít có hiểm họa nhất.

Hơn gì hết, để có sự thịnh vượng, xã hội cần tự do nhưng cũng hơn ai hết chính đám đông lại là nhân tố mạnh mẽ nhất hủy diệt tự do. Chúng ta cần phải nhận thức được vấn đề này và cảnh giác.

Xem ra, đường đến bến bờ tự do, đến giá trị phổ quát-quyền con người cần được tôn trọng, thực hiện ở Việt Nam-xem ra còn gian nan và rất dài.

Nguyễn Văn Thạnh

Tham khảo:





5 nhận xét:

  1. Con người khác con vật là có tự do, nếu không có tự do, con người cũng như con vật!
    KS Thạnh là 1 con người thực thụ, anh đã nhận thấy bản chất của 2 từ TỰ DO và dũng cảm giành lấy nó.
    Hàng chục triệu người khác đang sống trong vòng nô lệ: Họ bị nô lệ bởi chính quyền độc tài, bởi ý thức hệ giáo điều dối trá, bởi danh vọng hão huyền, bởi tiền bạc bẩn thỉu (loại trừ tiền sạch), bởi sự nhỏ nhen ích kỷ mà bỏ qua vận mệnh quốc gia... Họ không phải là người đúng nghĩa, họ sống chỉ theo nghĩa sinh vật.

    Trả lờiXóa
  2. Nhận xét này đã bị tác giả xóa.

    Trả lờiXóa
  3. Người ta không nói là vì người ta thấy không hợp lý, người ta không muốn, đấy là quyền của họ. Bạn đừng thấy họ im lặng rồi lấy cớ mất tự do, dân chủ để vu cáo cho chính quyền như vậy, ai mà cũng như bạn có mà bán nước hết rồi ấy.

    Trả lờiXóa
  4. Người Việt Nam muốn tự do, và sự thực họ đã có được tự do mà mình mong muốn từ ngày có Bác Hồ giải phóng dân tộc, tuy vậy một số kẻ cảm thấy không sống được trong môi trường ấm no hạnh phúc như vậy lại nảy lòng đố kỵ ghen ghét, dựng chuyện hòng phá hoại mọi thứ, và tác giả là một trong số đấy.

    Trả lờiXóa
  5. Tất cả không thấy gì, chỉ có mình bạn mỗi mình một tính không sống được trong nước thì kiếm đường ra nước ngoài đi đừng có suốt ngày rêu rao mấy thứ dân chủ, tự do bịp bợm chả ai tin bạn đâu, không tin thì cứ hỏi thử là biết nhé, thân!

    Trả lờiXóa